Kwiaty rosnące na miejskich glebach mogą być niebezpieczne dla pszczół i innych zapylaczy

22 kwietnia 2025, 14:37

Polne kwiaty, sadzone w miastach w miejscach, w których wcześniej znajdowały się budynki mieszkalne czy przemysłowe, mogą być niebezpieczne dla pszczół i innych zapylaczy. Okazuje się bowiem, że mogą one akumulować ołów, arsen i inne metale ciężkie z gleby. Nektar z takich kwiatów szkodzi owadom, prowadząc do ich śmierci i zmniejszenia populacji. Nawet niewielkie ilości metali ciężkich w nektarze mogą negatywnie wpływać na mózgi pszczół, zmniejszając ich umiejętności uczenia się i zapamiętywania, które są niezbędne przy zdobywaniu żywności.



Dominacja jednej płci wśród naczelnych jest znacznie rzadsza, niż sądzono

14 lipca 2025, 06:24

Nierównowaga sił pomiędzy płciami jest wśród naczelnych mniej wyraźnie zaznaczona, niż się spodziewano. Faktem jest, że samce zwykle dominują nad samicami fizycznie, jednak samice potrafią uzyskać dominację nad samcami wykorzystując inne sposoby, niż siła fizyczna. Naukowcy z Uniwersytetu w Montpellier, Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka oraz Niemieckiego Centrum Naczelnych postanowili dowiedzieć się, dlaczego u różnych naczelnych nierównowaga sił pomiędzy samcami a samicami wygląda w różny sposób. Na podstawie obserwacji 253 populacji należących do 121 gatunków stwierdzili, że wyraźna dominacja jednej płci jest rzadkim zjawiskiem.


Ptak-archeolog. Średniowieczne artefakty w gniazdach orłosępów

6 października 2025, 09:10

Wykopaliska archeologiczne kojarzą się przede wszystkim z kopaniem w ziemi. I zdecydowana większość z nich właśnie tak się odbywa. Archeolog może jednak znaleźć zabytki w niezwykłych miejscach. Takich jak na przykład dawno opuszczone ptasie gniazda.


Wygenerowali najkrótszy impuls światła. Trwa krócej niż atomowa jednostka czasu

31 grudnia 2025, 09:34

Naukowcy z hiszpańskiego Instytutu Nauk Fotonicznych (ICFO) uzyskali najkrótszy impuls światła. Impuls wygenerowany w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego trwał zaledwie 19,2 attosekundy. To krócej niż atomowa jednostka czasu czyli czas, jaki potrzebuje elektron na wykonanie pełnej orbity wokół jądra atomu wodoru. To „aż” 24,2 attosekundy. Osiągnięcie uczonych z Hiszpanii samo w sobie brzmi imponująco, ale nie jest wyłącznie sztuką dla sztuki. Możliwość stworzenia tak krótkiego impulsu światła pozwoli na wizualizowania zachowania materii w skali atomowej i subatomowej z niespotykaną dotychczas rozdzielczością czasową.


Picie we wczesnej dorosłości powiązane z problemami poznawczymi w średnim wieku

17 marca 2026, 10:58

Stres i alkohol idą w parze. Alkohol może pomagać w radzeniu sobie ze stresem, ale jednocześnie zmniejsza zdolność mózgu do samodzielnego rozwiązywania problemów. To może prowadzić do częstszego sięgania po kieliszek, by poradzić sobie z kolejnym stresem. Z drugiej strony pijąc więcej narażamy się na większy stres z powodu złych decyzji podejmowanych pod wpływem alkoholu. Pojawia się samonapędzający się mechanizm, z którego trudno się wyrwać z powodu zmian w mózgu. Naukowcy z University of Massachusetts Amherst donoszą, że picie alkoholu w celu radzenia sobie ze stresem we wczesnej dorosłości ma negatywny wpływ w wieku średnim, nawet jeśli przez kilka dekad nie piliśmy.


Badania w SOLARIS-ie przybliżają elektronikę przyszłości

13 listopada 2019, 11:40

Polscy naukowcy budują podwaliny dla innowacyjnych rozwiązań w elektronice. Przeprowadzone przez nich badania nad nanodrutami półprzewodnikowymi to krok ku wysokowydajnym ogniwom słonecznym czy tranzystorom sterowanym polem magnetycznym.


Dojrzewające psy zachowują się jak dojrzewający nastolatkowie

15 maja 2020, 09:20

Typowy dla ludzi bunt w wieku nastoletnim nie jest charakterystyczny tylko dla naszego gatunku. Badacze z Newcastle University wykazali, że również u dojrzewających psów występuje cała gama zachowań podobnych do zachowań ludzkich nastolatków.


Informacyjna katastrofa: kiedy masa informacji zrówna się z masą Ziemi?

14 sierpnia 2020, 09:56

Melvin Vopson z Wydziału Matematyki i Fizyki University of Portsmouth opublikował artykuł, w którym wylicza przybliżony moment wystąpienia informacyjnej katastrofy, wydarzenia spowodowanego coraz większą ilością wytwarzanej informacji cyfrowej, do której przetworzenia i przechowania będziemy potrzebowali więcej energii niż obecnie produkujemy, a masa przechowywanej informacji będzie stanowiła połowę masy Ziemi.


Fale pandemii mogą być powodowane zmiennością pogodową. Każdego roku będą dwie fale?

3 lutego 2021, 13:03

Gdy na całym świecie zaobserwowano drugą falę epidemii COVID-19 za jej przyczynę uznano poluzowanie obostrzeń. Jednak prawda może być zgoła inna. Jak twierdzą autorzy artykułu opublikowanego na łamach Physic of Fluids wydawanego przez Amerykański Instytut Fizyki, dwie fale pandemii rocznie są nieuniknione, gdyż są bezpośrednio powiązane z tym, co nazywamy zmiennością pogodową.


Ziemia pociemniała przez globalne ocieplenie

1 października 2021, 09:45

Naukowcy z Big Bear Solar Observatory, Instituto de Astrofísica de Canarias oraz New York University poinformowali, że Ziemia pociemniała w wyniku zmian klimatycznych. Główną zaś przyczyną zmniejszonego współczynnika odbicia naszej planety są ogrzewające się oceany. Na potrzeby swoich badań uczeni wykorzystali dane z 20 lat (1998–2017) pomiarów światła popielatego oraz pomiary satelitarne


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk